Skuteczny lider to nie tylko wizjoner, ale również osoba, która rozumie liczby. W świecie, w którym rosnące koszty, niestabilność geopolityczna i opóźnienia w płatnościach stają się codziennością sektora MŚP, znajomość podstaw finansów to nie przywilej — to warunek przetrwania.
„Dobry szef nie musi znać każdego konta w Excelu — musi rozumieć mechanikę przepływów pieniężnych, kluczowe koszty i ryzyka. To daje autorytet i pozwala budować kulturę odpowiedzialności finansowej w zespole” – podkreśla Marta Kobińska, zewnętrzna dyrektor finansowa i doradczyni firm z sektora MŚP.
W praktyce oznacza to, że lider nie musi sam prowadzić analiz finansowych, ale powinien wiedzieć, na co patrzeć – jakie wskaźniki monitorować, jak rozpoznawać zagrożenia dla płynności i kiedy reagować. Według ekspertki, firmy, których właściciele regularnie analizują dane finansowe i działają proaktywnie, o 30–40% rzadziej trafiają na listy dłużników.
Płynność to największe wyzwanie szefów MŚP
Z danych Krajowego Rejestru Długów (sierpień 2025) wynika, że zadłużenie firm wpisanych do rejestru przekroczyło 11,1 miliarda złotych – to najwyższy poziom od czterech lat. Najczęściej problemy z płatnościami dotyczą małych firm handlowych i usługowych, które same czekają miesiącami na zapłatę od kontrahentów.
Z kolei raport Intrum European Payment Report 2025 wskazuje, że aż 62% przedsiębiorców w Polsce doświadcza opóźnień w płatnościach, które wpływają bezpośrednio na możliwość regulowania zobowiązań wobec pracowników i dostawców. Ponad połowa ankietowanych firm przyznaje, że przez to musiała ograniczyć inwestycje lub zatrudnienie.
„To pokazuje, że zarządzanie płynnością nie może być pozostawione księgowości. To decyzje strategiczne, które powinny być w rękach lidera. Szef, który rozumie finanse, potrafi przewidzieć problemy, zanim one się pojawią” – zaznacza Marta Kobińska.
Narzędzia skutecznego zarządzania finansami
Zdaniem ekspertki skuteczny lider powinien nie tylko znać liczby, ale przede wszystkim wiedzieć, jak je wykorzystać w podejmowaniu decyzji. W praktyce oznacza to wdrożenie kilku prostych, ale bardzo efektywnych narzędzi.
Jednym z nich jest skorzystanie z elastycznej formy wsparcia, dzięki której przedsiębiorca może korzystać z doświadczenia eksperta finansowego bez konieczności zatrudniania go na etat. „To rozwiązanie szczególnie korzystne dla MŚP – kilka godzin miesięcznie z ekspertem potrafi przynieść efekt w postaci uporządkowanych procesów i lepszej płynności. Wystarczy regularny nadzór i analiza danych, by firma zaczęła działać bardziej przewidywalnie i bezpiecznie” – mówi Marta Kobińska.
Drugim kluczowym elementem są scenariusze płynnościowe. Przygotowanie trzech wariantów finansowych – bazowego, optymistycznego i pesymistycznego – wraz z jasno określonymi sygnałami do działania („triggerami”) pozwala liderowi reagować nie z opóźnieniem, lecz z wyprzedzeniem. To sposób na zarządzanie ryzykiem, a nie tylko reagowanie na kryzysy.
Nie mniej ważna jest transparentna komunikacja z zespołem. Regularne, krótkie spotkania wynikowe, podczas których omawia się kluczowe wskaźniki, pozwalają budować kulturę współodpowiedzialności.
„To nie tylko buduje zrozumienie finansów w zespole, ale też wzmacnia poczucie wpływu i wspólnego celu. Ludzie znacznie lepiej pracują i są bardziej zaangażowani, gdy wiedzą, jaki jest kontekst decyzji finansowych” – dodaje ekspertka.
Wreszcie – plan oszczędności strategicznych, czyli identyfikacja kosztów, które można odpowiednio redukować bez szkody dla kluczowych obszarów działalności. Może to być renegocjacja umów z dostawcami, optymalizacja procesów logistycznych czy outsourcing zadań o niskim priorytecie. Jak zaznacza Marta Kobińska, „w trudnych czasach przewagę mają ci, którzy nie tną kosztów chaotycznie, ale mądrze planują, gdzie faktycznie można odzyskać kapitał.”
Szef, który potrafi w prosty sposób przedstawić przejrzysty plan finansowy, zyskuje zaufanie zespołu, inwestorów i klientów.. „Autorytet lidera buduje się dziś nie tylko przez wizję, ale przez odpowiedzialność. A odpowiedzialność finansowa to umiejętność mądrego planowania, reagowania na ryzyko i rozmawiania o pieniądzach w sposób partnerski” – podsumowuje Marta Kobińska.
Marta Kobińska – zewnętrzna dyrektor finansow / Create the Flow – ekspertka finansowa z ponad 25-letnim doświadczeniem w księgowości i finansach w firmach polskich i międzynarodowych. Specjalizuje się w kompleksowym wsparciu finansowym, optymalizacji kosztów i poprawie płynności firm. Pod marką Create the Flow działa jako fractional CFO – oferując doradztwo dla firm, które potrzebują profesjonalnego zarządzania finansami bez zatrudniania dyrektora finansowego na pełen etat. Marta Kobińska jest także właścicielką marki Bezpieczna Finansowo, wspierającej kobiety w budowaniu niezależności finansowej, oraz prezeską Fundacji Bezpieczni Finansowo, edukującej młodzież zagrożoną wykluczeniem społecznym. Patrzy na finanse holistycznie, łącząc doświadczenie biznesowe z misją wzmacniania bezpieczeństwa finansowego kobiet i firm.
Więcej na https://createtheflow.pl

